Yak-130 Επιχειρησιακό εκπαιδευτικό

Σε αριθμούς  Με φακό  Video

Σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει τα MB-39 που είναι ακόμα σε υπηρεσία. Μετά από την διακοπή της συνεργασίας με την Aermacchi, το σχεδιαστικό γραφείο του Yak παρουσίασε την δική του έκδοση του αεροσκάφους, για τις ανάγκες της Ρωσικής Αεροπορίας.

Τεχνική περιγραφή
Το Yak-130 είναι ένα μεσοπτέρυγο, δικινητήριο, διθέσιο Α/φος. Οι πολύ καλές αεροδυναμικής επιφάνειες, του δίνουν την ικανότητα να επιχειρεί με μεγάλες γωνιές προσβολής. Είναι πολύ σημαντικό για ένα εκπαιδευτικό Α/φος να προσομοιάζει και να πλησιάζει τις δυνατότητες ενός συγχρόνου μαχητικού Α/φους. Η δικινητήρια διάταξη του δεν επιλέχτηκε τυχαία, αφού έτσι εξασφαλίζονται υψηλό επίπεδο ασφαλείας για το πλήρωμα, ενώ ο λόγος ώσης προς βάρος προσεγγίζει το 0,7-0,8.

Yak-130 Ριναιο σύστημα προσγείωσης.

Το Α/φος μπορεί να απογειωθεί και να προσγειωθεί από μικρούς και πρόχειρους διαδρόμους. Το Σ/Π φέρει μόνο τροχό στο ριναίο και στο κύριο σκέλος (είναι ελεγχόμενο) και επιτρέπουν την χρησιμοποίησή του σε προχείρους διαδρόμους με μήκος έως 1000 μέτρα (διαδρομή απογείωσης περίπου 380 μέτρα και διαδρομή προσγείωσης 670 μέτρα). 
Την όλη δομή χαρακτηρίζουν οι καθαρές αεροδυναμικές γραμμές και ο αρκετά πετυχημένος συνδυασμός δομής και πτέρυγας. Οι προεκτάσεις του χείλους προσβολής, LERX είναι σχεδιασμένα ώστε να αποτελούν την ομαλή σύνδεση μεταξύ δομής και πτέρυγας ώστε να παράγουν ελεγχόμενη άνωση τυρβώδους ροής ή αλλοιώς δινών.
Η «ωφέλιμη ζωή» (service life) του Α/φους είναι 20.000 πτήσεις που αντιστοιχούν σε 10.000 ώρες στον αέρα (ενώ μπορεί να αυξηθεί έως 15.000 ώρες) ή σε 30 χρόνια. 

Yak-130

Το πιλοτήριο περιλαμβάνει τρεις κύριες οθόνες απεικόνισης μεγάλου σχήματος πολλαπλών λειτουργιών για κάθε χειριστή. Για την επιβίωση του πληρώματος διαθέτει εκτινασσόμενα καθίσματα "Zero-Zero", τύπου Κ-36-3,5. Για την διευκόλυνση στην εκπαίδευση σε νυκτερινές αποστολές, μπορεί να εξοπλιστεί και με διόπτρες νυχτερινής όρασης. Για καλύτερη συνεργασία του εκπαιδευτή και του εκπαιδευόμενου, στον τρόπο απεικόνισης των πληροφοριών πτήσης και στοχοποίησης, φέρει ενσωματωμένο σύστημα με ένα σκοπευτικό σύστημα επί κράνος, τύπου HMD, με κατάδειξη στόχων και προσομοίωση της απεικόνισης. Τα χειριστήρια είναι φιλοσοφίας HOTAS. 
Η ανοιχτή αρχιτεκτονική του σκάφους επιτρέπει να εξοπλίζεται με αρτηρία δεδομένων η όποια είναι συμβατή με την αρτηρία MIL-STD-1553B, με ικανότητα  ενσωμάτωσης και ενοποίησης όλων των ηλεκτρονικών συστημάτων μεταξύ τους. 

Το Α/φος είναι εφοδιασμένο με σύστημα ελέγχου πτήσης (Fly-by-Wire) τεσσάρων καναλιών, ενώ ο έλεγχος του προωθητικού συστήματος πραγματοποιείται από μονάδες ψηφιακού ελέγχου τύπου FADEC. 

Στον ηλεκτρονικό εξοπλισμό περιλαμβάνονται:

Σύστημα επικοινωνιών VHF/UHF
Σύστημα IFF (responder)
Σύστημα αδρανειακής πλοήγησης με GPS/ GLONASS (ραδιοπλοήγηση, ειδικό εξοπλισμό για προσγείωση, αυτόματη ράδιο-πυξίδα, ραδιο-υψόμετρο, και αποστασιόμετρο. 
Πλήρη σειρά ραδιοβοηθημάτων TACAN και VOR/ILS/MB
Σύστημα στοχοποίησης και ναυτιλίας υλοποιούνται μέσω του κυρίου υπολογιστή αποστολής, με δεδομένα που προβάλλονται στο HUD και στις οθόνες πολλαπλών λειτουργιών και άλλων συστημάτων. 
Φέρει σύστημα καταγραφής δεδομένων του σκάφους. 
Τα καύσιμα του Yak-130 υπολογίζονται σε 1750 κιλά μέγιστο ενώ σε τυπική διαμόρφωση ανέρχονται σε 850 κιλά. 

Σύστημα Πρόωσης
Το σύστημα πρόωσης απαρτίζουν δυο στροβιλοκινητήρες διπλής ροής τύπου AI-222-25. 

Yak-130: Είναι εξοπλισμένος με τους κινητήρες τύπου AI-222-25.

Με την ένταξη της νέας γενιάς μαχητικών Α/φων, τα υπάρχοντα εκπαιδευτικά δεν πληρούν πλέον τις προδιαγραφές της εκπαίδευσης, έχουν υψηλό κόστος " αποτελεσματικότητας και εκμετάλλευσης " και χρειάζονται αντικατάσταση. Το εν λόγω Α/φος απαιτείται να εξοπλιστεί με ένα σύγχρονο προωθητικό συγκρότημα (turbofans) σχεδιασμένο για μαχητικά αεροσκάφη όσο και εκπαιδευτικά. 
Ο κινητήρας αυτός εξελίχθηκε από την Ουκρανική Motor Sich JSC (Zaporozhye, Ukraine). Οι πρώτες παραδόσεις έγιναν τον Δεκέμβριο του 2003, όταν και εξοπλίστηκε το πρώτο πρωτότυπο Yak-130.
- Στις 30 Απριλίου 2004 πρωτοπέταξε το Yak-130 No1 (εξοπλισμένο με κινητήρες AI-222-25) 
- Το Δεκέμβριο 2004 παραδόθηκαν δυο κινητήρες για το δεύτερο πρωτότυπο Yak-130 No2.
- Στις 30 Απριλίου 2005 πραγματοποιήθηκε η πρώτη πτήση του Yak-130 No2. 

Κινητήρας AI-222-25 UBT © Ivchenko-Progress

Για να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους σκάφους μπορεί να εφοδιαστεί κατόπιν απαίτησης του πελάτη, με κινητήρα AI-222-25UBT, που διαθέτει Μηχανισμό Μεταβολής Διεύθυνσης Ώσης, με κίνηση ± 20ο ως προς όλους άξονες.

AI-225-25 Τεχνική περιγραφή

Κινητήρας AI-222-25 © Ivchenko-Progress.

Ανεμιστήρας - αποτελείται από δυο βαθμίδες, υψηλής πίεσης. Το στροφείο (συμπιεστής) και τα πτερύγια είναι κατασκευασμένα από κράμα τιτανίου με τεχνική «bkisk».

Θάλαμος καύσης - δακτυλιοειδής, με χαμηλές  και η ενώ η τροφοδοσία του καυσίμου στο θάλαμο καύσης πραγματοποιείται από 16 εγχυτήρες.

Συμπιεστής υψηλής πίεσης - αποτελείται από 8 βαθμίδες με κινητά πτερύγια (ρυθμιζόμενα οδηγά) εισόδου και οδηγά πτερύγια 1ης και 2ης βαθμίδας. 

Στρόβιλος υψηλής πίεσης - μονής βαθμίδας, με ένα αποτελεσματικό αερόψυκτο σύστημα ακροφυσίου (nozzle block) και του στροφείου. Τα πτερύγια είναι σχεδιασμένα με την μέθοδο χύτευσης κατευθυνόμενης στερεοποίησης. 

Στρόβιλος χαμηλής πίεσης - ενός σταδίου (μονής βαθμίδας) με ψυχόμενο ακροφύσιο/nozzle block. Τα πτερύγια είναι κατασκευασμένα με μέθοδο χύτευσης  κατευθυνόμενης στερεοποίησης. 

Οπίσθιο στήριγμα/υποστήριξη - γενική για το συμπιεστή χαμηλής πιέσεως και συμπιεστή υψηλής πιέσεως, με τμήματα / συνδέσμους του κινητήρα γύρω από το Α/φος. 

Ακροφύσιο - συγκλίνουσα, με εξωτερική και εσωτερική παράκαμψη ροής. 

Στροφείο / Συμπιεστής χαμηλής πιέσεως - απαρτίζεται από τρία σημεία στήριξης, ενώ το στροφείο / συμπιεστή υψηλής πιέσεως έχει δυο σημεία στήριξης.

Σημεία στήριξης του κινητήρα στο Α/φους - βρίσκονται πάνω στο σώμα του κινητήρα. 

ΤΟ ΟΠΛΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ (Τυπική διαμόρφωση)

Τυπική διαμόρφωση οπλισμού του Yak-130.

Ατρακτίδιο ηλεκτρονικού πόλεμου.

Ατρακτίδιο πυροβόλου GSh-23 των 23 mm (απόθεμα 120 βλήματα), βόμβες ΚΑΒ-500Kr, βόμβες νάπαλμ έως 500 κιλών, βλήματα R-73E, S-25 και ρουκετες S-8, S-13.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Lo-Hi-Hi-Lo 800 km (420 nm): οπλικό φορτίο: δυο βόμβες των 250 kg + ένα ατρακτίδιο πυροβόλου +  δυο απορριπτόμενες δεξαμενές καυσίμου στους πτερυγικους φορείς + δυο παρεμβολέα σε ατρακτίδια.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Lo-Lo-Lo-Lo 415 km (225 nm): οπλικό φορτίο: δυο βόμβες των 250 kg + ένα ατρακτίδιο πυροβόλου +  δυο απορριπτόμενες δεξαμενές καυσίμου στους πτερυγικους φορείς + δυο βλήματα υπέρυθρης καθοδήγησης + παρεμβολέα σε ατρακτίδια.

Σχέδιο τριών όψεων

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Φωτογραφίες Yak-130, MAKS 2007 (Ρωσία).

E-books

Yak-130 Combat Trainer Jet Format: PDF (e-book)