Su-25SM Εγγύς υποστήριξης

Σε αριθμούς  Με φακό  Video

Όνομα κατά NATO: Frogfoot
Ρωσική ονομασία: Grach (φέρει όνομα πτηνού Χαβαρόνι)

Το αεροσκάφος παρήχθη σε διάφορες εκδόσεις από το 1979 μέχρι το 1992, αλλά τα προ του 1985 μοντέλα αποσύρθηκαν από την ενεργό υπηρεσία από τους Ρώσους. Αυτό, σε συνδυασμό με την δραστικότατη μείωση των πτητικών ωρών τα τελευταία χρόνια, σημαίνει απλά ότι έχουν πολλή ωφέλιμη ζωή μπροστά τους. Αρχικά τονίζεται ότι προβλεπόταν πτητική ζωή 3000 ωρών ή 25 ετών με 120 περίπου ώρες ανά έτος, αλλά αυτό απλά έπαυσε να ισχύει λόγω ανυπαρξίας καυσίμου στη μετασοβιετική ρωσική αεροπορία. Οι Ρώσοι χρησιμοποιούν περίπου 250, οι Λευκορώσοι 100 και οι Ουκρανοί 30. 

Ενας από τους περιορισμούς του εκσυγχρονισμού τους ήταν ο ασθενής κινητήρας του (R-95Sh ) δεν επέτρεπε επαρκή ηλεκτρική ενεργεια για περισσότερο ενεργοβόρα ηλεκτρονικά (ελάχιστα αεροκσάφη έχουν τον ισχυρότερο κατά 10% R-195). Ως εκ τούτου η αρχική (περί το 1996-98) κατέυθυνση εκσυγχρονισμού ήταν η αύξηση της ποικιλίας οπλισμού, με προσθήκη κατευθυνόμενων όπλων και η ακρίβεια της ναυτιλείας. Στο δεύτερο τομέα η λύση ήταν νέος ψηφιακός υπολογιστής για το σύστημα πλοήγησης και νέο σύστημα στοιχείων αέρος. Στον οπλικό τομέα η πρώτη κίνηση ήταν η απλή πιστοποίηση τηλεοπτικής καθοδήγησης όπλων (KAB-500Kr, ΑS-14/Κ-29T), που μπορούσαν να προβάλλουν την εικόνα του αισθητήρα τους σε αντίστοιχη οθόνη του πιλοτηρίου.

Παρόμοια αναβάθμιση προβλεπόταν και για τα ναυτικά εκπαιδευτικά αεροπλανοφόρων  Su-25UTG  του ρωσικού ναυτικού. Τελικά όμως η αναβάθμιση αποφασίστηκε το 1998 να είναι βαθύτερη, το πρότυπο ονομάστηκε Su-25SM,  με το σύνολο του ηλεκτρονικού εξοπλισμού να ανανεώνεται ή αντικαθίσταται, να προστίθενται νέα όπλα και να αναδιατάσσεται πλήρως το πιλοτήριο με δύο έγχρωμες οθόνες πολλαπλών ρόλων υγρών κρυστάλων και νέο HUD. Επίσης το σύστημα ναυτιλίας και σκόπευσης θα αντικατασταθεί από νεότερο, ονόματι «Pantera», που διαθέτει νέας τεχνολογίας ψηφιακό υπολογιστή, με αποτέλεσμα δεκαπλασιασμό της ακρίβειας ναυτιλίας και τριπλασιασμό της ακρίβειας βολής όπλων. Αυτή η επιπλέον ακρίβεια θα καταστήσει εφικτή την ακριβή άφεση όπλων με το πρώτο πέρασμα από την περιοχή του στόχου και θα επιτρέψει και τυφλές αφέσεις οπλισμού (κάτι που μέχρι τώρα ήταν προνόμοιο βομβαρδιστικών αεροσκαφών διείσδυσης και όχι αεροσκαφών εγγύς υποστήριξης, όπως ήταν το Su-25).

Εφικτές θα είναι και άλλες, διαφορετικές τεχνικές και τακτικές προσβολής, όπως για παράδειγμα η άφεση διαφορετικών τύπων όπλων (πχ βομβών και ρουκετών) κατά το αυτό πέρασμα από την περιοχή του στόχου. Αλλες επιπλεόν δυνατότητες είναι η χρήση τηλεοπτικών και ημιενεργού λέιζερ όπλων, ένεκα του νέου, ισχυρότερου υπολογιστή (σε σχέση με το πρόγραμμα του 1996 που προέβλεπε απλά προσθήκη τηλεοπτικής καθοδήγησης έξυπνων όπλων) και όπλων αντιραντάρ AS-17A, AS-12. Το νέο σύστημα θα επιτρέψει μεγαλύτερο αυτοματισμό και ταχύτερη εκτέλεση διαδικασιών έρευνας, αναγνώρισης και εμπλοκής στοχων, με μείωση του φόρτου εργάσιας του πιλότου. Το τελευταίο θα επιτευχθεί με τους αυτοματισμούς που επιτρέπει το νέο ΣΕΠ αλλά και με την αναδιαμόρφωση του πιλοτηρίου, που θα έχει φιλικότερους, σύγχρονους ενδέικτες (οθόνες) και εξοπλισμό ελέγχου.

Επιπλέον θα είναι διαθέσιμο ένα ατρακτίδιο ηλεκτρονικού πολέμου με ενεργό παρεμβολέα, ESM και καταδείκτη στόχου (κατά πάσαν πιθανότητα καταδείκτη λέιζερ). Τέλος θα προστεθεί και ένα ραντάρ για επαύξηση των δυνατοτήτων παντός καιρού και κατά εναερίων στόχων. Πρόκειται για το RLPK-25SM, ένα ειδικευμένο μοντέλο του Kopyo («Λόγχη») που τοποθετείται σε μεγάλη σειρά εξαγωγικών προϊόντων και προϊόντων προς αναβάθμιση, όπως το πρόγραμμα MiG-21-93 για την Ινδία . Θα τοποθετηθεί εσωτερικά (κάτι που παλαιότερα είχε απορριφθεί για λόγους ισχύος και χώρου αλλά η νυν εκτεταμένη αναδιάταξη ηλεκτρονικών επέλυσε το πρώτο και ίσως και το δεύτερο πρόβλημα) και οχι  σε εξωτερικό ατρακτίδιο, όπως συμβαίνει με το  N027 Kopyo-25 που φέρεται στο νεότερο έκδοχο του Su-25, το Su-25ΤΜ/Su-39. Αυτή η προσθήκη θα εμπλουτίσει το οπλοστάσιο αέρος- αέρος με βλήματα ΑΑ-10 και ΑΑ-12, από τα ΑΑ-8 στα οοία περιορίζεται σήμερα, και θα επιτρέψει χρήση όπλων αέρος- θαλάσσης AS-20 και AS-17B. Τέλος, θα τοποθετηθεί αυτόματη εισδοχή ψηφιακών δεδομένων ναυτιλίας και επίθεσης (κάτι που γενικά περιοριζόταν στα ακριβά αεροσκάφη τακτικής κρούσης, όπως άλλωστε και τα ακριβή συστήματα ναυτιλείας και επιθέσεων τυφλών/παντός καιρού).

Θα συνοδεύεται από αυτοδιαγνωστικό ηλεκτρονικό σύστημα που από μόνο του θα μειώσει κατά 25-30% τις ανθρωποώρες συντήρισης σε σχέση με το βασικό αεροσκάφος. Η όλη προσπάθεια ελπίζεται ότι θα αποδώσει, για κόστος 2,5-3 εκατ $  αεροσκάφη διπλάσιας επιχειρησιακής αξίας από τα υπάρχοντα, στο επίπεδο των Su-25TM-που λόγω κόστους απλά αποκλείεται να παραχθούν εν σειρά σε μεγάλους αριθμούς για την αντικατάσταση των ρωσικών προγενέστερων Su-25). Πιθανόν δε  για το πακέτο εκσυγχρονισμού να ενδιαφερθούν και κάποιοι από τους εξαγωγικούς χρήστες (συνολικά 400 αεροσκάφη του τύπου έχουν εξαχθεί). To Su-25UBM θα είναι η διθέσια εκπαιδευτική έκδοση Su-25UB αναβαθμισμένη στο επίπεδο του μονοθέσιου Su-25SM και με πλήρεις δυνατότητες μάχης, καθώς θα διαθέτει  ακέραιο το πυαυλικό οπλοστάσιο του μονοθέσιου αεροσκάφουςκαι το σύστημα ραντάρ. Θα χρησιμοποιείται για εκπαίδευση και για ειδικές αποστολές.

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Φωτογραφίες Su-25SM